04
ต.ค.
07

จดแต้มความดี พลีเพื่อปริญญา

ผ่านพ้นไปด้วยดี สำหรับการรับบริจาคโลหิตเพื่อช่วยเพื่อนนักศึกษา ข่าวว่าคนล้นหลาม และมี “คนนอก” มาร่วมด้วย เพราะมีการเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ผ่านสื่อมวลชนหลายแขนง ทั้งทีวีและวิทยุ แม้แต่ในอินเตอร์เน็ทก็มีคนใช้ชื่อ-นามสกุลของน้องเสิร์ชหาข้อมูล (คนที่เข้ามาอ่านบล๊อกนี้คนหนึ่ง ก็มาทางเสิร์ช)

บางคนที่ไม่สามารถให้เลือดได้ ก็ช่วยบริจาคเป็นเงินแทน น่าชื่นใจในน้ำใจของคนที่ไม่รู้จักกัน ไม่ใช่ธุระหน้าที่ รางวัลก็ไม่มี แถมต้องจ่ายต้องเสียของตัวเองอีก ทำให้สะท้อนใจถึงตัวตั้งตัวตีอย่าง มศว ประสานมิตร เอง กลับทำเรื่องที่ไม่เข้าท่าน่าละอาย

สองบรรทัดสุดท้ายจากโปสเตอร์รณรงค์เรื่องนี้ ใช้ฟ้อนท์ขนาดใหญ่สุด ใหญ่กว่าเนื้อหาทั้งหมด รวมทั้งชื่อและนามสกุลเธอด้วย แสดงว่าคนทำมุ่งเน้นสื่อสารเนื้อความสองบรรทัดนี้เป็นหลัก ส่วนอื่นเป็นเรื่องรอง

อ่านแล้วรู้สึกอย่างไร… สารภาพว่าหะแรก นึกถึงข่าวหรือเรื่องเล่าฮิตของสาวสมัยนี้ ที่นิยม “จดแต้ม” สะสมคะแนนจากการล่าผู้ชาย …ไม่รู้ว่าโปสเตอร์ชิ้นนี้ “ผู้ใหญ่”​ หรือ “เด็ก” ผลิตขึ้น เพราะว่ามันสะท้อนสำนึกบางอย่าง “อีหรอบ” เดียวกันเลย

สอบถามจากคนรู้จัก ทราบว่ามหาวิทยาลัยกำหนดให้นักศึกษามีสมุดคอยเก็บ “แสตมป์ความดี” คล้ายกับโปรโมทชั่นร้านกาแฟ ที่ว่าเก็บครบกี่ดวงหรือกี่แต้มถึงจะได้ฟรีหนึ่งแก้ว แต่ในกรณีนี้ หากเก็บครบตามกำหนดก็จบการศึกษาได้รับปริญญาตรี (เรียนหนังสือเมืองไทยนี่เหนื่อยเนอะ เก็บครบ 144 หน่วยกิต ยังจบไม่ได้… ถ้าพวกเราเป็นนักศึกษาเวลานี้จะฟ้องศาลปกครองให้ดู)

ประเด็นคือว่า หากมหา’ลัยจะกำหนดให้กิจกรรมครั้งนี้เป็นแต้มเป็นเกรด หรือจะเป็นเกียรตินิยมก็ช่วงหัวท่านเถิด แต่ทำไมถึงต้องนำมา advertising ในแคมเปญ เน้นเป็น “จุดขาย” โชว์หรา ราวกับว่าถ้าไม่เขียนไม่บอก “ชาวประสานมิตร”​ จะหาใครมาช่วยเธอไม่ได้

สองบรรทัดนี้ ทำให้เกิดสมมติฐานว่าคนทำโปสเตอร์คาดการณ์ล่วงหน้าว่า ถ้าไม่เขียนก็คงมีเด็กมาบริจาคบ้าง แต่ก็เล็กน้อยไม่อลังการ “เรตติ้ง” ไม่พุ่งกระฉูด ทำยอดรวมไม่ถึงเป้า ถ้าเขียนไว้จะช่วยกระตุ้นยอดบริจาค สร้างให้ผู้บริหารอิ่มใจว่า เออ… เราสั่งสอนลูกศิษย์ให้เป็นคนดีมีน้ำใจ และทำให้มหาลัยมีชื่อเสียง

คนทำเชื่อว่านักศึกษาปริญญาตรีที่นี่ คงมีน้ำใจต่อเพื่อนมนุษย์ด้วยกันเบาบาง ต้องกระตุ้นเร้าหรือให้ยาโด๊ปสักหน่อย (เน้นว่าสืือสารกับปริญญาตรีเท่านั้น เพราะไม่เห็นเขียนว่าถ้ามาบริจาคแล้วจะได้สองขั้น)

ข้อความสองบรรทัดนี้ จึง “ตบหน้า” นักศึกษาปริญญาตรีประสานมิตรฉาดใหญ่

เพราะมันส่อแสดงความหมายแฝงเร้น (connotation) ว่า ต้องมีของรางวัลหรือสิ่งจูงใจมาล่อ เพื่อให้กระทำความดีหรือประกอบ “จริยธรรม” เสียสละเพื่อคนอื่น และสิ่งจูงใจในครั้งนี้ยิ่งใหญ่ถึงขั้นเรียนจบ ได้รับพระราชทานปริญญาบัตรทีเดียว ไม่มีเสียหละ… ที่จะมาเรียกร้องให้เสียอะไรฟรี ๆ เลือดเนื้อของเราเองแท้ ๆ แหม… ก็เค้ามาเรียนเพื่อ “อาศัยจบ” ไม่ได้มา “อาศัยเรียน” ซักหน่อย…

อาจจะโต้แย้งได้ว่า เป็นกุศโลบายของสถานศึกษาเพื่อฝึกฝนให้นักศึกษาทำความดี พัฒนาจริยธรรม แต่เพื่อให้พวกเด็กตื่นตัวก็ต้องมี reward ติดปลายนวมเล็กน้อย เพราะนักศึกษาปริญญาตรีนี้ยังเด็กนัก ไม่รู้ประสีประสาว่าอะรไดีหรือเลว จะชักจูงพวกเขาในสมัยนี้ ก็ต้องให้ได้ผลดีแลกเปลี่ยนทันใจ ไม่ต้องรอชาติหน้า พูดตามประสาเราได้ว่า แปลงสภาพให้การทำความดีกลายเป็น “วัตถุ” สร้างเป็นรูปธรรม ให้เป็นมูลค่าเพื่อตีค่างวดได้ ว่าควรจะให้ดาวสักกี่ดวง

ถ้้าเช่นนั้น รออีกสามเดือนรอร่างกายฟื้นสภาพ พวกเพื่อน ๆ ชาวคณะศิลปกรรมของเธอ ไปบริจาคที่ศิริราชเป็นลำพังส่วนตัว ไม่ได้อยู่ใต้กำกับของโปสเตอร์ชิ้นนี้ สามารถนำมาแปลงเพื่อประทับตรากิจกรรมได้ไหม? หรือว่าที่นี่ไม่นิยมกิจกรรมจริยธรรมซ้ำซาก ต้องรู้จักครีเอทกิจกรรมใหม่เสมอ?

ธรรมเนียมเก็บแต้มความดีจริยธรรมเพื่อเรียนจบ จึงเป็นเพียงพิธีกรรมเสริมย้ำอำนาจของครูบาอาจารย์ ที่จะกำหนดหรือกะเกณฑ์ว่าอะไรคือความดี นั่นคือสิ่งที่พวกเอ็งต้องกระทำ ถ้าไม่ทำก็ไม่จบ ปลูกฝังให้เด็กคุ้นชินกับระบอบ “อำนาจนิยม” ตั้งแต่ยังอยู่ในรั้วมหาวิทยาลัย เตรียมความพร้อมเข้าสู่ระบบสังคมเช่นว่าเสียแต่แรก

ไม่ทราบว่าเจ้าตัวรู้เรื่องนี้หรือไม่ ถ้ารู้… เธอก็คงภูมิใจที่ชีวิตของเธอ เป็นใบเบิกทางสู่ปริญญาของมิตรสหายร่วมสถาบัน

แต่ในทางตรงข้าม สถาบันกลับฉวยใช้ชีวิตของเธอ เป็นเครื่องมือเพื่อสำแดงและผดุงรักษาอำนาจของสถาบันการศึกษา


ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s


ตุลาคม 2007
พฤ อา
« ก.ย.    
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031  

Blog Stats

  • 11,080 hits

%d bloggers like this: